Parhau i Gefnogi Rhywun Sydd yn Hunanniweidio



Gofal Plant Iechyd Newyddion | gan | Jun 29th 2016

 

Children hugging - cover photo for continuing support with self-harm article

Nid yw’n hawdd darganfod bod eich plentyn yn anafu ei hun, ond mae’n bwysig siarad a chynnig cymorth parhaus. Mae Heads Above The Waves yma i roi ychydig o gyngor am sut i barhau i gefnogi rhywun sydd yn hunanniweidio.

Nawr eich bod wedi cael y sgwrs gyntaf am hunanniweidio gyda’ch plentyn, mae’n bwysig iawn i beidio brwsio popeth o dan y carped. Sicrhewch eich bod yn gosod cefnogaeth iddynt.

Mae’n iawn i beidio bod â’r atebion i gyd yn syth, ac mae’n iawn i gymryd amser i wneud eich ymchwil. Cofiwch gadw’r llinellau cyfathrebu’n agored ac i gynnig cefnogaeth, hyd yn oed os mai dim ond gwrando ydyw. Efallai nad fydd hyn yn diflannu’n syth felly rhaid cymryd pethau o ddifrif a bod yn barod i gynnig cefnogaeth barhaus.

Y peth cyntaf i nodi ydy peidiwch cymryd eu llafn (blade) oddi wrthynt, neu beth bynnag arall maent yn defnyddio i anafu eu hunain. Gall hyn arwain atynt yn darganfod ffordd wahanol neu fwy peryglus o anafu eu hunain a gall achosi llawer mwy o niwed. Gadewch iddynt wybod eich bod yn barod i gael gwared â’u hoffer os mai dyma maen nhw’n dymuno, neu pan maen nhw’n teimlo’n barod am hynny.

Lleihau niwed a chadw’n iach

Siaradwch am leihau niwed, trin yr anafiadau, cadw’r clwyf yn lân a pheidio ymyrryd ar y gwella gan y gallai hyn achosi creithiau parhaol a chynyddu’r perygl o heintiad. Os nad ydych chi’n sicr sut i esbonio hyn gallwch ofyn i’ch meddyg teulu neu ddarganfod gwybodaeth trwy Galw Iechyd Cymru. Rhaid trin yr anafiad, ond rhaid hefyd sicrhau bod achos y hunanniweidio yn derbyn triniaeth hefyd.

Rhaid derbyn efallai nad yw’r person ifanc yn barod am help eto. Efallai eu bod angen gweithio drwyddo ar ben eu hunain, yn amser eu hunain, ond mae gwybod bod chi yno iddynt gyda chefnogaeth pan fyddant yn barod yn gallu bod yn help mawr.

Peidiwch â’u mygu a gadewch iddynt gael amser iddyn nhw’u hunain. Peidiwch ofyn i gael gweld yr anafiadau nac ymchwilio’u corff. Mae hyn yn tresbasu ar breifatrwydd rhywun yn y ffordd fwyaf ofnadwy ac yn gallu achosi trallod mawr. Rhowch barch a ffydd ynddynt, ac esboniwch pa mor bwysig ydynt i chi. Wrth ddangos parch ynddynt y gobaith yw eu bod yn eich parchu chi hefyd ac yn bod yn onest ac yn agored gyda chi.

holding-hands-858005_960_720

Peidiwch dweud wrth bawb yn yr uned teulu os nad yw’r person ifanc yn hapus efo hyn. Os oes rhaid i chi siarad ag eraill fel bod rhwydwaith cefnogol mewn lle i chi yn ogystal â nhw, yna cofiwch ofyn iddynt i fod yn synhwyrol, a thrin y person ifanc yn union fel yr oeddent cynt. Mae hefyd yn iawn i ofyn iddynt i beidio codi’r mater gyda’r person ifanc nac i ofyn i weld yr anafiadau. Mae angen cadw’r person ifanc yn ymwybodol o bwy rydych chi’n siarad â nhw a gofyn a yw hyn yn iawn yn aml.

Ceisiwch ddarganfod gofodau cyffyrddus, distaw i siarad â’ch plentyn bob dydd neu unwaith yr wythnos. Gall hyn fod yn baned o de ar ôl dychwelyd o’r ysgol, wrth gerdded y ci, neu wrth y bwrdd bwyd – beth bynnag sydd yn gweithio i chi â’ch teulu.

Dim gofynion, dim wltimatwm

Peidiwch mynnu bod y person ifanc yn stopio hunanniweidio yn syth neu’n gwella’n syth ar ôl ymddiried ynoch chi. Gall hyn fod yn broses hir a bregus – felly nid allech gael cytundeb, bargeinio neu addo rhywbeth fel “os wyt ti’n stopio anafu fe awn ar wyliau” neu “fe brynaf yr esgidiau newydd yna i ti os wyt ti’n stopio”. Nid yw hyn yn gynorthwyol ac mae’n debyg o roi gormod o bwysau arnynt.

Bydd yn gwneud i’r person ifanc deimlo’n ofnadwy os nad ydynt yn cyrraedd eich terfyn amser sydd wedi’i orfodi. Peidiwch gosod wltimatwm ychwaith – rydych chi’n ceisio cael nhw i fod yn agored ac ymddiried ynoch chi, felly nid allech orfodi nhw i stopio wrth fygwth pethau gallai wthio nhw ymhellach i ffwrdd.

Os ydych chi’n dod ar draws rhywbeth a ddim yn gwybod sut i drin y peth, gall Google fod yn ffrind gorau i chi. Dysgwch, byddwch yn wybodus, gweld pa gefnogaeth sydd allan yna a siaradwch trwy’r opsiynau gyda’ch person ifanc.

Gallech chi chwilio am gynghorwyr, grwpiau cefnogol, gwefannau, fforymau ar-lein, lawrlwytho apiau fel Calm, Breathe neu Headspace, neu fynd at eich meddyg teulu am gyngor. Mae cael opsiynau o gefnogaeth pan rydych chi’n siarad â’ch person ifanc yn gynorthwyol ac yn dangos eich bod yn poeni digon i fod eisiau helpu nhw i wella.

life-731138_960_720

Ceisiwch ddod o hyd i amser

Mae’n iawn i beidio bod yn rhydd drwy’r adeg ac i ollwng popeth i fod wrth ochr eich plentyn. Efallai bod gennych chi blant eraill, yn gweithio a bod pethau cyffredinol bywyd yn digwydd. Wrth gwrs rydych chi’n caru eich plentyn ac eisiau gwneud cymaint ag y gallech chi ond mae yna ffiniau. Cymaint ag yr ydych chi eisiau helpu a chefnogi eich plentyn, mae angen iddyn nhw helpu eu hunain a dysgu gwydnwch.

Mae rhoi gofod iddynt yn iawn, ond sicrhewch fod ychydig o amser yn cael ei gadw pob dydd i ganolbwyntio arnyn nhw yn unig, a gadewch iddynt siarad. Weithiau, os ydych chi’n brysur, gallwch chi gael sgwrs sydyn ond i addo rhoi mwy o amser o ansawdd ar y penwythnos pan rydych chi’n rhydd.

Defnyddiwch eich profiadau i ddangos empathi iddyn nhw a’r pethau maent yn profi, ond peidiwch ganolbwyntio gormod arnoch chi’ch hun. Gwrando yw’r peth pwysig yn fan hyn. Gall rhannu cyfnodau anodd yn eich bywyd a sut roeddech chi’n ymdopi fod yn gynorthwyol a gwneud iddynt fod yn fwy agored.

Ond cofiwch fod pawb yn wahanol ac mae sefyllfaoedd pawb yn unigryw. Canolbwyntiwch ar y person ifanc a’r pethau maent yn profi. Pwysicaf oll, byddwch yna iddynt, yn cymryd diddordeb, yn gwrando o ddifrif ac os ydynt yn dymuno, rhowch gwtsh mawr iddynt.

Y prif beth i’w wneud ydy bod yna iddynt a pharau i ddangos cefnogaeth a chariad tra bydd eich plentyn yn gwella ac yn symud ymlaen gyda’u bywyd.

Byddwch yna iddynt.


Ysgrifennwyd yr erthygl hon gan Heads Above The Waves – sefydliad dielw sydd yn codi ymwybyddiaeth o hunan niweidio ymysg pobl ifanc, ac yn hyrwyddo ffyrdd creadigol i ymdopi â’r dyddiau drwg. Ymwelwch â’u gwefan i ddarganfod cyngor, gwybodaeth ac ysbrydoliaeth.

Os hoffech ddarganfod gwybodaeth am wasanaethau sydd yn agored i chi a’ch plentyn yn eich ardal chi, neu os hoffech siarad am faterion teuluol yn gyffredinol, cysylltwch â llinell gymorth PwyntTeulu Cymru.

  • Ffôn: 0300 222 57 57
  • Neges Testun: 07860 052 905
  • Neges wib (gweler brig y dudalen)

Rydym yn agored 6pm – 10pm Llun i Iau a 10am – 2pm Gwener a Sadwrn.


Os ydych chi’n poeni bod eich plentyn yn hunanniweidio, neu eisiau gwybodaeth bellach, yna mae Heads Above The Waves wedi ysgrifennu sawl blog yn cynnig cefnogaeth a chyngor.

Darllenwch rhai o’r erthyglau eraill:

 


Rhannwch hwn