Rhannu’r Baich: Iselder ar Ôl y Geni



Iechyd Rhannu'r Baich | gan | May 20th 2016

APS_02-1

Mae Gareth yn Sir Gâr yn amau bod ei wraig yn dioddef o iselder ar ôl y geni (postnatal depression) ac yn chwilio am gyngor…

Dwi’n meddwl bod fy ngwraig yn dioddef o iselder ar ôl y geni. Dylai hyn fod yn un o’r amseroedd hapusaf yn ein bywydau ond mae hi’n drist. Mae’n blino rhywun. Mae yna cymaint o bethau i’w gwneud a dwi’n colli cwsg. Ond mae gennym ni’r mab prydferth yma. Roeddem yn gwybod mai fel hyn fydda hi, ond nid yw’n tynnu ei phwysau a fedra i ddim parhau i wneud popeth. Dwi angen iddi ddod drwy hyn ond sut mae gwneud?

Cyngor PwyntTeulu i Gareth…

Helo Gareth,

Diolch i chi am gysylltu gyda ni yma yn PwyntTeulu Cymru.

Fe ddywedoch eich bod yn meddwl bod eich gwraig yn dioddef o iselder ar ôl y geni. Os nad yw wedi bod yn barod, y peth cyntaf dylid ei wneud, fydd yn gymorth iddi yn y cyfnod anodd yma, ydy ei hannog i ymweld â’r meddyg neu ymwelydd iechyd. Byddant yn gallu un ai cadarnhau eich pryder neu dawelu eich meddwl.

aps - postnatal

Yn aml mae partneriaid mamau newydd sy’n dioddef o iselder ar ôl y geni yn ei chael yn anodd deall ac mae’n gallu codi ofn ar rywun. Fel y dywedoch, mae gennych chi faban prydferth. Ond, mae iselder ar ôl y geni yn salwch, nid yw’n fater o rywun yn teimlo ychydig yn drist.

Ceisiwch ddeall a bod yn amyneddgar, cymaint ag sy’n bosib. Os yn bosib, siaradwch â phobl eraill sydd yn yr un sefyllfa, gan y gallai hyn wneud i chi deimlo’n llai unig. Nid chi fydd yr unig dad newydd yn y sefyllfa yma. Efallai gallai’ch ymwelydd iechyd roi chi mewn cysylltiad â thadau newydd eraill sydd yn yr un sefyllfa? Hefyd, os yn bosib, ceisiwch ymddiried mewn pobl eraill. Bydd eich teulu a’ch ffrindiau yn gallu cynnig cefnogaeth i’r ddau ohonoch. Mae’n bwysig eich bod yn gwneud pethau i edrych ar ôl eich hun hefyd.

Mae yna lawer o bethau gellir ei wneud i gefnogi’ch gwraig trwy’r cyfnod anodd yma. Gadewch iddi siarad am ei theimladau a’i phryderon, ta waeth pa mor afresymol mae pethau’n ymddangos. Byddant yn teimlo’n wir iawn iddi hi felly peidiwch â’u diystyru. Hefyd, peidiwch â cheisio rhesymu. Mae llawer o famau newydd sy’n dioddef o iselder ar ôl y geni yn cael trafferth meddwl yn rhesymegol ar adegau. Mae dweud pethau fel “tynna dy hun allan o hyn” yn mynd i wneud iddi deimlo’n euog gan mai dyma’r union beth nad allai wneud.

Er mor anodd ydyw, ceisiwch beidio dangos eich bod yn flin neu wedi blino ar ei iselder. Pan fydd eich gwraig yn teimlo’n isel bydd hi’n teimlo’n fregus ac yn synhwyro unrhyw arwydd o ddicter. Rydych chi’n sicr o deimlo’n ofidus ar adegau, a dyma pam bod angen cefnogaeth arnoch chi hefyd.

Mae hi angen gwybod a chredu eich bod yn ei charu ac eich bod chi ac eraill yn hapus i wneud unrhyw beth mae hi ei angen i helpu iddi wella. Ceisiwch beidio gwneud iddi deimlo fel mai hi sydd ar fai am yr iselder a dim ond hi gallai wella ei hun. Rhowch anogaeth ysgafn a chyson a cheisio peidio beirniadu, wrth amlygu’r holl waith sydd heb ei wneud er esiampl, dim ond gwneud iddi deimlo’n waeth neu’n fethiant bydd hyn.

Mae’n debygol fod ei hunan hyder yn isel felly ceisiwch roi hwb i hyn a helpu ei hunan-barch. Pan fydd hi’n edrych yn neis, dywedwch wrthi! Pan fydd hi’n gwneud rhywbeth da, dywedwch wrthi! Mae gan bawb ei nodweddion da a’i dalentau. Ceisiwch fod yn bositif am y pethau mae hi’n dda am wneud.

Ceisiwch roi llawer o anogaeth a chanmoliaeth. Os yw’n cyflawni rhywbeth ar y diwrnod hwnnw, ta waeth pa mor fach, rhowch ganmoliaeth heb fod yn nawddoglyd. Mae iselder yn gallu gwneud i ddioddefwyr anwybyddu’r pethau da sydd yn digwydd iddynt a chanolbwyntio gormod ar y pethau negyddol, felly ceisiwch amlygu’r positif.
Os yn bosib, ceisiwch drefnu amser i chi’ch hunain, fel pryd o fwyd allan, taith i’r sinema, am dro i’r parc. Mae’n beth pwysig ei bod yn teimlo fel merch yn ogystal â mam. Mae neiniau a theidiau, aelodau eraill o’r teulu a ffrindiau agos yn aml yn awyddus i warchod baban newydd prydferth!

aps post natal

Mae yna lawer o bethau ymarferol gellid eu gwneud i helpu hefyd. Mae’n hanfodol ei bod yn bwyta’n iawn. Ar ôl genedigaeth mae mamau newydd angen cynyddu storfa o fitaminau a mwynau. Efallai bod ei awydd bwyd yn isel neu nid yw’n cael amser i fwyta. Os yn bosib, paratowch fwyd iddi fel mai dim ond bwyta sydd yn rhaid gwneud.

Ceisiwch adael iddi dreulio cymaint o amser gyda’ch mab ag y mae eisiau heb boeni am orfod gwneud pethau eraill. Gofynnwch am gymorth teulu a ffrindiau agos gyda gwaith o amgylch y tŷ fel glanhau, golchi ayb. Mae pobl yn aml yn awyddus i helpu ond bod angen i chi ofyn. Yn ystod y dydd, sicrhewch ei bod yn gorffwys os yw’ch mab yn cysgu yn hytrach nag ceisio dal i fyny ar y gwaith tŷ.

Ceisiwch gymryd tro gyda newid a golchi’r babi a bwydo os yn bosib, fel bod un ohonoch yn cael noson dda o gwsg. Anogwch iddi fynd allan, gyda neu heb y babi, neu i fynd allan gyda ffrindiau, ond peidiwch â gorfodi hyn os nad yw’n teimlo fel mynd. Fe wnaiff pan yn barod.

Er bod hyn yn swnio’n amlwg, weithiau gall rhywbeth mor syml â chwtsh helpu. Mae pawb yn hoffi cael eu dal a’u hanwesu weithiau, nid mewn ffordd rywiol, ond mewn ffordd amddiffynnol a gofalgar. Nid fydd cwtsh bob hyn a hyn yn gwneud i’ch problemau ddiflannu, ond mae’n helpu ac yn teimlo’n dda!

Ac yn olaf cofiwch fod mamau sy’n dioddef o iselder ar ôl y geni yn gwella. Nid yw’n digwydd dros nos. Mewn gwirionedd mae’n gallu digwydd mor raddol fel nad all roi dyddiad neu amser iddo. Mae’r dyddiau da yn ymddangos mwy, a’r rhai drwg llai. Pan fydd hi’n dechrau cael dipyn o ddyddiau da un ar ôl y llall yna mae’n debyg bydd yn cael diwrnod drwg bob hyn a hyn. Peidiwch fod yn flin. Mae’n rhan o’r broses raddol o wella. Cofiwch am y cynnydd mae hi wedi’i wneud a’i hatgoffa o hyn!

Rydym wedi ymgynghori’n eang a daeth llawer o’r cyngor yma gan Mothers for Mothers, sef grŵp cefnogol iselder ar ôl y geni.

Os hoffech wybodaeth bellach neu wasanaethau cefnogi cenedlaethol neu leol, yna gallwch gysylltu â ni yn PwyntTeulu Cymru ar y Ffôn 0300 222 57 57, Neges Testun 07860 052 905, neu Neges Wib/Sgwrs. Rydym yn agored Llun – Iau 6pm – 10pm a Gwener a Sadwrn 10am – 2pm.

Cofion Gorau

PwyntTeulu Cymru


Rhannu’r Baich… yw eich gofod chi i rannu eich problemau a’ch cyngor gyda’r gymuned PwyntTeulu.

Gyda phroblem i’w rhannu? Gofynnwch nawr.

Rhannu'r Baich - Y Sgwrs RhywDarllenwch ein herthyglau ‘Rhannu’r Baich…’ diweddaraf am gyngor teuluol pellach.

Cymerwch olwg ar ein hymatebion diweddaraf.


Rhannwch hwn