Iselder Ar Ôl Y Geni: Y Gwir Truenus (Rhan 1)



Iechyd Newyddion | gan | Jul 12th 2016

Postnatal depression cover photo

Mae 1 ymhob 10 yn cael profiad o iselder ar ôl y geni. Mae Carla, aelod o gymdeithas rhieni ac athrawon Westwood ym Mwcle, yn rhannu ei stori…

Roedd fy mywyd yn un hapus. Roedd gen i bartner hir dymor, tŷ, ci, teulu grêt rhwydwaith o ffrindiau, a phlentyn 3 oed prydferth a hapus, oedd yn hyfryd i fod ag ef.

Penderfynom ehangu ein teulu bach, a chyn hir roeddwn yn feichiog.

Roedd popeth yn grêt, dim problemau yn ystod y beichiogrwydd nes i mi gyrraedd 36 wythnos a darganfod bod y babi’n beniwaered. Roedd angen mynd i’r ysbyty a cheisio troi’r babi, rhywbeth gelwir yn fersiwn ceffalig allanol (ECV). Triniaeth diwrnod os nad oedd unrhyw gymhlethdod.

Trodd arhosiad byr i mewn i arhosiad hir yn yr ysbyty

Mynychais yr ysbyty fel cytunwyd ond yn ôl y sgan roedd wedi symud eto; nid oedd yn beniwaered mwyach ond roedd yn ‘gorwedd ar draws‘. Roedd hyn yn sefyllfa wahanol, ac ni fydda ECV wedi datrys hyn. Felly roedd rhaid aros yn yr ysbyty am ychydig ddyddiau. Nid oedd eglurhad iawn pam, ond gwrandawais ar y cyngor meddygol a symudais i mewn!

Cefais fy rhoi ar ward a dyna ni. Dwi ddim yn siŵr pam roeddwn i yno, ni welais fy meddyg ymgynghorol o gwbl. Roedd fy mhartner a’m mab 3 oed yn ymweld pob dydd ac roedd yn ofnadwy; nid all plentyn 3 oed ddeall pam nad yw mam adref. Ond roeddwn yn sicrhau bod ei ymweliadau yn gyffrous, roeddem yn mynd i’r caffi ac yn cael teisen!

Ar ôl ychydig ddyddiau o ddim, cefais archwiliad gan feddyg ymgynghorol arall. Dywedodd “dwi’n meddwl bydd posib ysgogi cyfnod esgor (induce) yn 38 wythnos”. Iawn meddyliais, mae hynny mewn wythnos. Roeddwn yn meddwl y gallwn i fynd adref a dod yn ôl, ond na, doeddwn i ddim yn cael. Ac unwaith eto dim rheswm clir pam.

pic 1 (Westwood #2) Postnatal Depression

Nes i mi siarad gyda bydwraig ar shifft nos…

Bydwraig: “Wyt ti’n gwybod beth ddylid gwneud os ydy dy ddŵr yn torri?”

Fi: Ymmmm, ydw, dweud wrth rywun!

Bydwraig: “Mae’n rhaid i ti fynd ar dy bedwar yn syth a galw fel argyfwng.”

Nawr dwi’n meddwl, be’ ddiawl!

Bydwraig: “Os ydy dy ddŵr yn torri, gan fod y babi yn gorwedd i’r ochr ar draws wddf y groth, bydd y llinyn bogail (umbilical cord) yn cael ei eni ac yn stopio’r ocsigen i’r babi – wrth fynd ar eich pedwar, dyma’r ffordd orau i stopio’r llinyn dorri’r cyflenwad.”

A dyna ni, y rheswm pam roeddwn i yn yr ysbyty. Os oeddwn i’n mynd adref roeddwn yn peryglu bywyd fy mabi. Roeddwn i mewn cyflwr emosiynol yn barod ar ôl cael fy ngwahanu o’m nheulu a nawr roedd rhaid derbyn hyn! Roedd hyn yn newid popeth.

Cymhlethdodau gyda meddygon ymgynghorol

Pa welais feddyg ymgynghorol ar ôl hynny gofynnais pa bryd gallant eni fy mabi. Ond nid oedd y dyn yma mor neis â’r ymgynghorydd cynt – “Nid ydym yn bwriadu geni eich babi yn fuan, bydd rhaid i chi aros yma i roi cyfle i natur weithio neu i chi fynd dros eich dyddiad.”

Esboniais nad allwn i ddisgwyl mor hir â hynny, bod gen i deulu i fynd adref atynt a bod yr ymgynghorydd cynt wedi dweud 38 wythnos. Nid oedd hyn yn poeni dim arno. Roedd wedi penderfynu nad fydda’n digwydd a dyna ni!

Roedd fy mhartner a fy mhlentyn yn ymweld yn ddyddiol ac roedd yn mynd yn fwy emosiynol bob tro. Roedd gen i ddrôr teganau yn fy nghwpwrdd i chwarae â’m mab, roeddem yn cael picnic yn y gerddi, a llwyddais sleifio i Morrisons cwpl o weithiau i siopa am fwyd gyda nhw!

pic 2 (Westwood #2) Postnatal Depression

Colli’r byd tu allan

Roeddwn yn ysu am ychydig o normalrwydd ac yn dechrau dioddef yn feddyliol. Roedd eu gweld yn gadael bob tro yn fy ninistrio. Dechreuais beidio codi yn ystod y dydd. Roedd y bydwragedd yn grêt ac yn gwrando arnaf yn crio. Roedd y merched eraill ar y ward oedd yn aros am resymau tebyg – roeddem yn galw ein hunain yn “lifers” – yn wych, yn deall yn iawn ac yn cefnogi ein gilydd.

Ond dechreuais stopio pobl ddod i ymweld, gan nad allwn ymdopi. Yr unig bobl roeddwn eisiau eu gweld oedd fy mhartner a’m mab. Weithiau roeddwn yn atal nhw rhag dod hefyd, gan ei bod yn ormod i’w gweld yn gadael. Dim ond 6 wythnos cyn hyn roedd fy mab druan wedi cychwyn yn y feithrinfa, roedd yn aros drosodd yn nhŷ nain tra gweithiai fy mhartner ac yn cael ei godi o’r ysgol gan amryw aelodau teulu oedd yn rhannu ei ofal rhyngddynt ddiolch byth. Ond roedd yn ddigon hapus.

Dechreuais ddigio â’r babi y tu mewn i mi

Ar ôl bron i 3 wythnos o ddioddef meddygon ymgynghorol yn dweud pethau gwahanol, cefais wybod nad oedd fy ngwir feddyg ymgynghorol wedi dod i’m ngweld o gwbl! Felly mynnais i gael ei gweld, roeddwn i’n dechrau colli arni. Roeddwn i angen atebion; roeddent yn geni eraill yn 38 wythnos, felly pam ddim fi?

Cefais wybod bod yn well i’r babi i aros i mewn, er ei fod yn beryglus i’m nŵr dorri. Roedd fy mywyd ar saib, ond roedd fy meddwl mewn penbleth. Dechreuais ddigio â’r babi y tu mewn i mi, roedd wedi dinistrio fy mywyd teuluol perffaith, ac yna daeth y teimlad mawr o euogrwydd am deimlo hynny!

Cynhyrfais pan ddaeth fy meddyg ymgynghorol, yn sgrechian ac yn crio, “Fedrwch chi ddim newid eich meddwl bob munud, mae’n rhaid i chi gael o allan neu dwi’n mynd adref.” Roeddwn yn gwybod bod hyn yn peryglu bywyd fy mabi ond ni allwn ymdopi â hyn bellach heb ddiweddglo mewn golwg – nid oedd fy mabi am fod yn fach ychwaith!

pic 3 (Westwood #2) Postnatal Depression

Mae Carla yn parhau i rannu ei stori yn ail hanner yr erthygl yma, fydd yn cael ei bostio dydd Iau, pan fydd yn trafod beth ddigwyddodd ar ôl genedigaeth ei mab…


Llinellau Cymorth Iselder ar ôl y Geni

Os ydych chi’n poeni bod rhywun rydych chi’n adnabod yn dioddef gydag iselder ar ôl y geni, siaradwch â’ch doctor neu ymwelydd iechyd. Mae yna sefydliadau gall helpu hefyd fel:

Os hoffech ddarganfod pa wasanaethau sydd ar gael i chi a’ch plentyn yn eich ardal neu os hoffech sgwrsio am faterion teuluol yn gyffredinol, cysylltwch â llinell gymorth PwyntTeulu.

  • Ffôn: 0300 222 57 57
  • Neges Testun: 07860 052 905
  • Neges wib (gweler brig y dudalen)

Rydym yn agored 6pm – 10pm Llun i Iau a 10am – 2pm Gwener a Sadwrn.


Erthyglau Perthnasol:

 


Rhannwch hwn