Hunan Niweidio: Ymatebion Buddiol Fel Rhiant



Iechyd Newyddion | gan | Jun 9th 2016

broken-arm-1221297_960_720

Mae Heads Above The Waves yn rhannu ychydig o ymatebion buddiol (a rhai di-fudd) gall rhiant ei gael wrth ddarganfod bod eu plant yn hunan niweidio.

Mae darganfod bod eich plentyn yn hunan niweidio yn gallu bod yn beth anodd ei glywed. Mae’r ffordd rydych chi’n ymateb i’r newyddion yma yn bwysig iawn – gall ymateb da helpu’ch plentyn i deimlo fel y gallant ymddiried ynddoch chi. Gall ymateb drwg fynd yn gwbl groes i hyn, a’u gadael yn teimlo fel nad allant siarad gyda chi am y gwir bethau sydd yn digwydd.

Buddiol

Arhoswch yn dawel!

calm Self-Harm

Os ydych chi wedi cael braw, wedi cynhyrfu, neu wedi’ch gwylltio wrth glywed y newyddion bod eich plentyn yn hunan niweidio, ceisiwch aros yn dawel, a pheidio gadael i’ch wyneb ddatgelu’ch gwir deimladau. Cofiwch fod siarad am y peth yn gallu bod yn rhywbeth mawr iawn iddyn nhw, ac nid ydynt am deimlo’n “od” neu’n “annormal”. Ceisiwch ymddwyn mor dawel a rhesymol â phosib.

  • Gallech chi ddweud: “Mae hynny’n lot i ti fod yn ymdopi ag ef – ond dwi yma i ti.”

Canolbwyntiwch ar eu teimladau, yn fwy nag ar yr anafiadau

Y peth pwysicaf i’w gofio ydy mai eich plentyn chi ydyn nhw o hyd. Maent yn parhau i fod yr un person ag erioed. Dim ond un ymddygiad ydy hunan niweidio, un sy’n cael ei ddefnyddio i geisio ymdopi â’u teimladau – nid yw’n diffinio nhw.

Mae hunan niweidio yn ffordd o ymdopi – mae’n ymateb i broblem arall. Wrth siarad â’ch plentyn – canolbwyntiwch fwy ar y peth sydd yn arwain atynt i ymateb yn y ffordd yma. Gofynnwch sut maent yn teimlo, beth sydd yn cael effaith arnynt, a pam bod hyn yn effeithio arnynt gymaint. Ceisiwch osgoi gofyn iddynt ddangos eu hanafiadau i chi, neu ganolbwyntio gormod ar ba mor ddrwg maent yn anafu eu hunain – ond sicrhewch nad ydynt mewn perygl o anafu eu hunain yn ddifrifol.

  • Gallech chi ddweud: “Dwi’n credu yn dy boen pan ti’n dweud wrthyf; rhaid i ni feddwl am ffyrdd i weithio drwy’r boen yna, yn hytrach nag anafu dy hun.”

Dangoswch empathi

listen talk be empathetic Self-Harm

Efallai nad ydych chi wedi profi ymdrech gyda’ch iechyd meddwl neu hunan niweidio, felly gall fod yn anodd iawn rhoi eich hun yn yr un sefyllfa, a deall pam bydda rywun eisiau anafu eu hunain. Ond gallech chi ddeall pa mor anodd a poenus yw’r sefyllfa – rydych chi wedi profi pethau sydd wedi’ch gofidio – ond rydych chi wedi ymateb mewn ffordd wahanol. Gwnewch ymdrech a cheisiwch feddwl pa mor anodd yw eu sefyllfa, a pa mor ofidus ydynt, i fod wedi cyrraedd y pwynt yma ble maent yn anafu eu hunain.

  • Gallech chi ddweud: “Mae’n rhaid bod hynny’n anodd iawn i ti. Dwi’n sori bod rhaid i ti brofi hynny.”

Gwrandewch, a’u cymryd o ddifrif

Mae’r mwyafrif o bobl ifanc yn dweud wrthym eu bod eisiau i rywun wrando arnynt a’u cymryd o ddifrif. Gwrandewch ar y pethau maent yn ei ddweud wrthych – ail adroddwch hyn iddynt i ddangos eich bod wedi clywed y pethau maent wedi’i ddweud, a’i ddeall. Hyd yn oed os nad yw’r broblem yn swnio mor ddrwg â hynny i chi, mae’n beth mawr i’ch plentyn, felly ceisiwch beidio gwrthod unrhyw un o’u problemau neu eu galw’n wirion.

  • Gallech chi ddweud: “Mae hyn yn cael effaith mawr arnat ti. Fyddet ti’n hoffi i mi helpu ti i wneud rhywbeth am y peth?”

Di-fudd

Gweiddi arnynt

shout Self-Harm

Mae’n naturiol i chi boeni am eich plentyn – a phoeni am sut maent yn ymateb i’w problemau. Ond nid yw gwaeddi neu wylltio yn helpu, bydd yn gwneud iddynt deimlo nad allant siarad â chi. Nid oes neb yn hoffi rhywun yn gwaeddi arnynt – yn enwedig pan fyddant yn bod mor agored am rywbeth mor bersonol. Ceisiwch ddychmygu sut y byddech chi’n teimlo os byddai rhywun yn gwaeddi arnoch chi wrth i chi ofyn am help.

  • Yn lle hyn, gallwch chi: Wrando’n dawel i’r pethau maent yn ei ddweud. Mae’n iawn i adael iddynt wybod sut mae hyn yn gwneud i chi deimlo, ond gwnewch hyn yn dawel.

Chwerthin arnynt

Weithiau mae rhai pobl yn chwerthin am eu bod yn teimlo’n nerfus, neu ddim yn gwybod sut arall i ymateb. Weithiau mae pobl yn chwerthin am nad ydynt yn deall pa mor ddifrifol yw’r sefyllfa. Ond, mae chwerthin ar eich plentyn pan fyddant yn dweud wrthych chi am hunan niweidio yn gallu gwneud iddynt deimlo nad ydych yn eu cymryd o ddifrif. Mewn rhai achosion, gall hyn arwain atynt i deimlo fel nad allant siarad â chi, mewn achosion mwy difrifol, gall hyn arwain atynt yn defnyddio ymddygiad negyddol gwahanol er mwyn i chi eu cymryd o ddifrif.

  • Yn lle hyn, gallech chi: Cymryd nhw o ddifrif, a deall bod y ffaith iddynt ddweud wrthych chi yn bwysig iawn. Os ydych chi yn ymateb i sgyrsiau anghyffyrddus wrth chwerthin – rhowch wybod iddynt mai eich ffordd chi o geisio delio â phethau ydyw, ac rydych chi yn cymryd hyn o ddifrif.

Eu gorfodi i siarad

Gall y sgwrs yma fod yn anodd iawn i’ch plentyn, ac mae angen lot mawr o ddewrder i gychwyn y sgwrs. O ystyried hyn, mae’n bwysig i chi adael iddynt siarad cymaint, neu cyn lleied, ag y maent eisiau.

Wrth gwrs, os ydych chi eisiau sicrhau nad ydynt mewn perygl o wneud anafiad difrifol iddyn nhw’u hunain neu i eraill – ffordd dda o wneud hyn ydy gofyn iddynt i raddio’u teimladau ar raddfa 0-10 (ble mae 0 yn hunan ladd a 10 yn hollol anhygoel). Ond unwaith i chi sefydlu hyn, gadewch iddyn nhw osod cyflymdra’r sgwrs. Gall fod yn anodd, ond mae gadael iddynt siarad ar gyflymdra’u hunain yn gadel iddynt deimlo mwy o reolaeth o’r sefyllfa.

  • Yn lle hyn, gallech chi: Awgrymu ffyrdd eraill iddynt gyfathrebu gyda chi, a pan fyddant yn barod. Efallai bydd yn haws ganddynt ysgrifennu llythyr neu yrru neges testun yn hytrach nag dweud y geiriau i’ch wyneb.

Torri ffydd

broken galss Self-Harm trust

Mae ffydd, a chyfrinachedd yn rhywbeth sydd yn codi lot wrth siarad â phobl ifanc. Mae’n debyg bod hunan niweidio yn rhywbeth sydd wedi bod yn cael ei guddio, ac mae rhannu’r gyfrinach yma yn beth mawr iddynt. Peidiwch dweud wrth bawb arall yn y teulu am y peth, neu bobl sydd ddim angen gwybod.

Eto, mae yna ddisgwyliadau. Os ydynt mewn perygl o niweidio’u hunain neu eraill yn ddifrifol, mae angen i chi chwilio am gefnogaeth ychwanegol. Ond y peth pwysig ydy nad ydych yn gwneud hyn tu ôl i’w cefn.

  • Yn lle hyn, gallech chi: Rhoi gwybod bod yr holl gamau rydych chi’n eu cymryd er mwyn helpu nhw, a’u hatgoffa o’r rheswm rydych chi’n gwneud hyn: ar gyfer eu diogelwch.

Ysgrifennwyd yr erthygl yma gan Heads Above The Waves – sefydliad di-elw sydd yn codi ymwybyddiaeth o hunan niweidio ymysg pobl ifanc, a hyrwyddo ffyrdd creadigol o ymdopi â’r diwrnodau drwg. Ymwelwch â’u gwefan am gyngor, gwybodaeth ac ysbrydoliaeth.

Os hoffech chi ddarganfod mwy am y gwasanaethau sy’n agored i chi â’ch plentyn yn eich ardal chi neu eisiau sgwrsio am faterion teuluol yn gyffredinol, cysylltwch â llinell gymorth PwyntTeulu Cymru.

  • Ffôn: 0300 222 57 57
  • Testun: 07860 052 905
  • Negeseuo ar-lein (gweler brig y dudalen)

Rydym yn agored 6pm – 10pm Llun i Iau a 10am – 2pm Gwener a Sadwrn.

 

 


Rhannwch hwn