Heart Mammi #1: Llawdriniaeth Calon Yn 5 Diwrnod Oed



Iechyd | gan | Oct 18th 2016

Heart Mammi 2 nam calon cydenedigol

Yn y cyntaf o gyfres newydd ar PwyntTeulu, mae Gemma o Ynys Môn, sy’n blogio dan yr enw Heart Mammi, yn rhannu ei stori o sut beth ydy cael merch gyda nam cynenedigol ar y galon a’r llawfeddygaeth sydd yn mynd ynghlwm ag ef.

Mae gen i ferch 3 oed, Martha Grace. Mae hi’n fy ngalw’n Mammi. Yn ddiweddar mae hi wedi llwyddo meistroli’r poti a bellach yn mynd i’r ysgol mewn gwisg ysgol fel ei brawd mawr a’i chwaer fawr. Credwch chi fi, roedd yna ddiwrnodau pan feddyliais i byth fyddwn i’n dweud brawddeg fel yna.

Darganfyddom fod gan ein babi broblem gyda’i chalon yn ein sgan 20 wythnos. Ar ôl cwpl o apwyntiadau yn Ysbyty Merched Lerpwl nid oeddem yn hapus gyda’r prognosis. Cawsom ein cyfeirio at Ysbyty Great Ormond Street (GOSH) ble cawsom gadarnhad bod gan ein babi nam teip B ar ei bwa aortig a nam parwydol fentriglaidd (VSD) gyda chamaliniad gor-redol mawr.

“Byddai’n cael ei throsglwyddo i Great Ormond Street o fewn ei wythnos gyntaf ar gyfer llawdriniaeth calon agored i achub ei bywyd.”

Cafodd cynlluniau eu gwneud i ysgogi’r enedigaeth yn Ysbyty Coleg Prifysgol Llundain (UCLH) pan oeddwn i’n 38 wythnos. Bydda hi’n cychwyn IV o prostin yn syth i gadw ei phibell brifwythiennol (arterial duct) yn amlwg. Yna byddai’n cael ei throsglwyddo i GOSH o fewn ei wythnos gyntaf ar gyfer llawdriniaeth calon agored i achub ei bywyd. Roeddem yn ymwybodol o’r peryglon. Gallai beidio derbyn y llawdriniaeth a marw, derbyn y llawdriniaeth a marw un ai wrth dderbyn y driniaeth neu wrth adfer – neu, gyda gwyrth, yn goroesi.

Llawdriniaeth 1af Martha

Cafodd Martha ei llawdriniaeth gyntaf ar ddydd Mawrth, 27ain Awst 2013 pan yn 5 oed. Roeddwn i yn dal i ddod dros yr enedigaeth ac yn wynebu colli fy mhlentyn.

Roedd hi yn y theatr am ychydig dros 6 awr. Llwydant i gyweirio’r ymyriad i’w bwa aortig. Yn anffodus, gan fod ei VSD mewn lleoliad mor anodd nid llwyddwyd i’w gau. Felly cafodd ei gadael gyda bandiau prif wythïen ysgyfeiniol. Byddai angen llawdriniaeth arall mewn ychydig fisoedd i dynnu’r bandiau yma.

Heart Mammi - congenital heart defects

Roedd hyn i gyd wedi dangos ar gorff bach Martha. Yn ystod yr ychydig ddyddiau cyntaf roedd arennau Martha yn ymdrechu ar ôl y sioc o gael eu dargyfeirio. Roeddent yn ffaelu ac roedd hi’n dioddef yn ofnadwy o gorlwythiad hylif. Roedd angen dialysis peritoneol (PD) arni am gwpl o ddiwrnodau.

Roedd y gorlwythiad o hylif yn golygu bod rhaid oedi cau ei brest. Ond roedd y PD wedi gweithio gwyrthiau o fewn cwpl ddiwrnodau ac roedd ein babi bach chwyddedig bellach yn edrych fel y doli bach eiddil prydferth yr oedd hi unwaith eto. O’r diwedd, 5 diwrnod ar ôl y llawdriniaeth cafodd cau ei brest. Nid oedd stop ar Martha wedyn. Tynnwyd y pibelli brest yn hwyrach y diwrnod hwnnw. Tynnwyd y tiwbiau i gyd wedyn (extubated). Ac ychydig ddyddiau wedyn cafodd ei symud allan o’r Uned Gofal Dwys ac i fyny i Ddibyniaeth Uchel.

Adref i Ynys Môn

Pythefnos yn union ar ôl ei llawdriniaeth calon agored cawsom wybod ein bod yn cael ein cicio allan i’n hysbyty lleol. Roedd Martha wedi bod yn sefydlog o safbwynt ei chalon ac nid allant gadw gwely iddi oherwydd ei phroblemau bwydo. Ond roeddem eisiau cael ein clirio i fynd adref ac nid i’r ysbyty lleol Roedd ein diwrnodau diwethaf yn GOSH yn cael ei dreulio’n derbyn hyfforddiant fel ein bod yn gallu cael ein bwydo Martha Grace trwy diwb trwyn i’r stumog (NG tube). Yn ystod ei chyfnod nesaf yn yr ysbyty roedd hwn yn sgil defnyddiol iawn.

18 diwrnod ar ôl llawdriniaeth fawr i’r galon, daeth Martha Grace adref i Ynys Môn. Roeddwn yn dod i drefn o fod yn Mammi i dri. Roedd Martha yn ddelfrydol ac o fewn tair wythnos roedd hi’n bwydo o’r botel yn unig ac nid oedd angen y tiwb trwyn i’r stumog.

Yn 7 wythnos oed cawsom apwyntiad fel claf allanol yn GOSH. Dywedodd Dr Sullivan ei bod yn debygol o dderbyn yr ail lawdriniaeth i dynnu’r bandiau a chau’r VSD o fewn cwpl fisoedd. Roedd yn fis Hydref erbyn hynny, a’m mhrif ofn i ar y pryd oedd bod yn yr ysbyty dros gyfnod y Nadolig. Yn edrych yn ôl nawr, dyma’r peth lleiaf dylwn i fod wedi poeni amdano.

Dychwelyd i GOSH am lawdriniaeth bellach

Daeth galwad ffôn ar ddiwedd mis Hydref bod enw Martha i lawr ar gyfer y theatr ar ddydd Iau, 14 Tachwedd gyda Dr Victor Tsang. Ni wnaf byth anghofio cyfarfod Dr Tsang. Ar fore’r llawdriniaeth cerddodd o amgylch y gwely a dechrau ailddweud, “Mae hwn yn llawdriniaeth fawr, ar fabi bach.” Pan ofynnais pa mor hir fydda’r llawdriniaeth, dywedodd ei fod wedi clirio’r diwrnod cyfan i Martha. Wrth adael dywedodd, “Felly byddem yn galw ar ôl i ni orffen a gobeithio bydd gennym ni newyddion da.” Nid oeddem yn ddigon dewr i ofyn a oedd yn golygu, “newyddion da – llwyddom i wneud popeth oedd ei angen” neu, “newyddion da – mae’ch babi chi yn dal yn fyw.”

“Mae hwn yn llawdriniaeth fawr, ar fabi bach.” – Dr Tsang.

Fe wnaethom adael Martha yn yr ystafell anesthetig cyn 10am. Roedd yn 2:30pm pan gawsom y galwad i ddweud eu bod wedi gorffen. Roedd hi’n fyw. Dyma pryd gychwynnodd ein hunllef.

Blociau calon, rheoliaduron y galon a chwymp yr ysgyfaint

Roedd Martha wedi dod yn ansefydlog ar ddiwedd y llawdriniaeth. Roedd ei chalon yn cael ei reoli gan reoliadur y galon (pacemaker) allanol. Yn y cyfnod yma roedd hi mewn bloc calon lwyr. Roeddent yn obeithiol y byddai’n dychwelyd i rythm sinws ond os nad oedd, yna byddai angen rheoliadur y galon.

Wrth i ni gysgu yn ein gwely yn llety’r rhieni’r noson honno, roedd Martha wedi dod yn ansefydlog iawn. Roedd yn sioc lwyr gan ei bod wedi  bod mor gryf ar ôl ei llawdriniaeth gyntaf. Roedd 3 cardiolegydd wedi treulio’n bell dros ddwy awr yn gwneud ecocardiogram (ECHO) ar Martha y prynhawn hwnnw. Nid oedd hyn yn hawdd gan fod ei brest yn parhau i fod yn agored. Roeddent yn ceisio gweithio allan pam ei bod mor sâl.

Roedd yn parhau i fod mewn cyflwr critigol ond sefydlog trwy’r penwythnos. Ond erbyn dydd Mawrth roeddent yn barod i gau ei brest. Roeddwn yn disgwyl yr un peth â’r tro diwethaf, y byddai’n dechrau gwella ar ôl iddi gael cau’r frest. Ond yn anffodus dechreuodd pethau waethygu cyn iddynt wella.

“Meddyliais y byddai popeth yn dechrau gwella ar ôl i reoliadur y galon gael ei ffitio. Ond roedd gan Martha syniadau fel arall.”

Roedd Martha wedi datblygu niwmothoracs (cwymp yr ysgyfaint) ac roedd hyn yn oedi iddynt dynnu ei thiwbiau. Yna cafodd ‘chylothorax‘ felly cafodd ei bwydo gyda Monogen. Erbyn iddi wella roedd yn ddigon da i ystyried tynnu’r tiwbiau eto, felly cafodd ei rhoi lawr ar gyfer y theatr i ffitio rheoliadur y galon. Roedd angen sawl dos o inswlin ar ôl dychwelyd i’r Uned Gofal Dwys ar ôl iddynt fewnblannu’r rheoliadur. Roedd ei lefel glwcos gwaed wedi codi’n uchel iawn ar ôl y trawma.

Fel golygfa o Casualty

Meddyliais y byddai popeth yn dechrau gwella ar ôl i reoliadur y galon gael ei ffitio. Ond roedd gan Martha syniadau fel arall. Tynnwyd y tiwbiau’r diwrnod wedyn ond ar ôl tuag awr gallwn weld nad oedd yn hapus ac roeddwn yn erfyn ar ein nyrs i alw’r doctor. Cyn troi roeddem yng nghanol golygfa o Casualty wrth i bawb gasglu o gwmpas ei gwely. Tybiant nad oedd yn gallu anadlu. Ond roedd y gwir yn llawer gwaeth – roedd Martha mewn ffibriliad atriol.

Heart Mammi 3 congenital heart defects

Cafodd bresgripsiwn Amiodarone i geisio arafu ei chalon a Heparin i deneuo ei gwaed fel nad fydda’n clotio ar waelod ei fentrigl. Roedd ei chalon yn mynd mor sydyn fel nad oedd y Ffisiolegydd Trydanol yn gallu rhaglennu’r rheoliadur calon i gymryd drosodd. Ond roedd yna ychydig o bethau gallant roi tro arni.

Y cyntaf ar y rhestr oedd cardio newid (cardioversion) ble byddant yn ceisio dal ei rhythm a rhoi sioc i’w chalon yn ôl i mewn i rythm sinws. Golygai hyn bydda’n rhaid iddi fynd trwy dawelyddiad llawn a chael ei gwyntyllu unwaith eto. Dwi’n cofio gofyn a oedd rhaid iddynt ei rhoi i gysgu a’i gwyntyllu eto. Ni fyddaf byth yn anghofio ymateb Dr Mangat, “Byddai’n greulon iawn gwneud hynny, rydym yn gyrru 20j o drydan i mewn i’w chorff.” Nid oedd gen i syniad beth oedd cardio newid.

Roeddem wedi’n bendithio ac fe weithiodd. Cafodd orffwyso am ychydig ddyddiau cyn ceisio tynnu’r tiwbiau eto. Unwaith eto meddyliais fod popeth yn dechrau dod yn iawn, mae hi’n ddiwedd mis Tachwedd a gyda lwc byddem adref ar gyfer y Nadolig.

Byddem yn rhannu mwy o stori Gemma a Martha dros yr wythnosau nesaf, gyda llawdriniaeth bellach, bywyd gartref a’r dyfodol o lawdriniaeth bellach. Yn y cyfamser, ewch draw i heartmammi.co.uk am wybodaeth bellach.


helplinegraphic-cy

Os hoffech ddarganfod pa wasanaethau sydd ar gael i chi a’ch plentyn yn eich ardal neu os hoffech sgwrsio am faterion teuluol yn gyffredinol, cysylltwch â llinell gymorth PwyntTeulu Cymru.

  • Ffôn: 0300 222 57 57
  • Neges Testun: 07860 052 905
  • Neges wib (gweler brig y dudalen)

Rydym yn agored 6pm – 10pm Llun i Iau a 10am – 2pm Gwener a Sadwrn.

Brechlyn Ffliw: Gwybodaeth i Rieni Cymru

Alergeddau a Sut i Ymdopi â Nhw

Erthygl Wadd: Y Stigma O Fod Yn Rhieni Ifanc

 


Rhannwch hwn