Erthygl Gwadd: Nid Awtistiaeth Yw’r Diwedd



Addysg Anableddau ac Anghenion Ychwanegol Iechyd Newyddion | gan | Oct 26th 2016

 

awtistiaeth a rhianta positif

Nid yw bywyd gydag awtistiaeth yn golygu bywyd heb gyfleoedd. Yn ein herthygl gwadd ddiweddaraf, mae aelod o Rwydwaith Rhieni Casnewydd yn rhannu ei stori ac yn cynnig cyngor ar awtistiaeth a rhianta positif.

Os oes gennych chi ddiddordeb mewn ysgrifennu i ni yna cysylltwch! Efallai bod gennych chi awgrymiadau eich hun am awtistiaeth, neu gyngor rhianta, neu syniadau bocs bwyd neu unrhyw beth arall yn ymwneud â’r teulu, hoffwn rannu eich newyddion.

Mae fy mab yn 18 oed. Deg mlynedd yn ôl cafodd ddiagnosis ffurf o awtistiaeth gelwir yn syndrom Asperger. Golygai hyn ei fod yn alluog iawn mewn rhai agweddau ond nid mewn eraill. Mae’n cael trafferth gyda sefyllfaoedd cymdeithasol sydd y tu allan i’w reolaeth.

Arwyddion Cynnar

Yn ifanc, nid oedd yn chwarae gyda phlant eraill yn hawdd. Yn aml roedd yn gwibio rhwng grwpiau neu’n treulio amser ar ben ei hun yn yr iard. Roedd ei fam wastad wedi teimlo bod rhywbeth yn wahanol ond ddim yn gwybod beth. Roedd yn blentyn da ac yn chwarae’n ddistaw ar ben ei hun ond roedd y pethau bach yn ei phoeni.

Pan gychwynnodd yn yr ysgol roedd yna lawer o sylwadau yn dweud ei fod yn anaeddfed am ei oedran. Bydda’n aml yn wylo ac yn gofidio os oedd pethau’n mynd o’u lle. Roedd hefyd yn hoffi pethau oedd yn ymddangos yn ‘rhy ifanc’ i’w oedran, fel Tomos Y Tanc.

thumbnail-1

Teimlai ei fam fel bod yr athrawon yn ei barnu fel rhiant rhy hael sy’n maldodi gormod, ac oherwydd hyn roedd yr holl geisiadau i awgrymu problemau eraill yn cael eu hanwybyddu. Ond pan roedd ym Mlwyddyn 2, siaradodd un o’r athrawon gyda ni am ei phryderon. Roedd wedi dechrau gwneud arsylwadau arno am fod ganddi berthynas gydag awtistiaeth ac roedd yn arddangos nodweddion tebyg iawn i’n mab.

Gofynnom i gael ein cyfeirio ar gyfer asesiad ond cawsom ein pasio at ein meddyg teulu, a hwnnw wedyn yn ein pasio’n ôl i’r ysgol O’r diwedd llwyddom siarad gyda nyrs ysgol, a chael ein cyfeirio at y Tîm Iechyd Meddwl Cynradd a dyna gychwyn ein taith tuag at ddiagnosis. Dwi ddim am eich diflasu gyda manylion yr asesiad ond tua blwyddyn wedyn cafodd ein mab ddiagnosis syndrom Asperger.

Beth ydych chi’n gwneud gyda diagnosis?

I gychwyn, roedd y diagnosis yn rhyddhad. Roeddem yn teimlo fel eu bod yn gwrando o’r diwedd ac yn cynnig ateb i’n pryderon! Yna, oherwydd yr angen i ddeall y cyflwr, dechreuom ymchwilio.

Roedd y rhyngrwyd yn llawn straeon am bobl gydag awtistiaeth. Mae llawer o’r gwefannau yma yn siarad am brofiadau negyddol ac yn darlunio llun oedd yn ein llenwi gyda phryderon nad fydd ein mab yn cael llawer o gyfleoedd wrth iddo dyfu’n oedolyn. Roeddem yn teimlo, yn gryf, y byddai angen byw gyda ni am byth ac nad allai ymdopi ar ben ei hun.

Roedd hyn yn gwneud i ni boeni mwy gan ei fod yn academaidd iawn. Roedd addysg yn bwysig iddo ac roedd ganddo ddyheadau o fynd i’r brifysgol i astudio mathemateg neu roboteg. Ei nod yn y pen draw oedd gallu datblygu’r sgiliau i adeiladu robot ei hun fel y gallai gystadlu yn Robot Wars!

autism parenting

‘Mae Awtistiaeth yn golygu dim dyfodol’

Ond sut gallai wneud hyn? Cawsom sgwrs am y senarios bosib. Roeddem yn meddwl gallai fynd i’r brifysgol yn ein tref leol. Dyna ddatrys y broblem! Ond beth os nad yw’r cwrs ar gael? Beth os nad yw’n cael y graddau cywir ac angen mynd drwy’r broses clirio? Beth os yw’r brifysgol gorau yn bell i ffwrdd? Cymaint o bosibiliadau a dim datrysiad sy’n ateb popeth. Felly dyma ni’n meddwl am gynllun craff fydda’n gweithio ar bob lefel. Cafodd penderfyniad ei wneud – roeddem yn gwybod beth i’w wneud.

Y cynllun amherffaith

Dyma’r cynllun: Bydda fy ngwraig yn symud i ba bynnag dref neu ddinas roedd ein mab am astudio ac yn byw yno nes y byddai’n gorffen ei astudiaethau. Gallai hyn olygu hyd at 5 mlynedd. Byddwn i yn parhau i fyw yn ein cartref gyda’r plant eraill. Nid oeddem wedi ystyried sut effaith byddai hyn yn ei gael ar y plant arall. Nac y ffaith nad fyddwn yn gallu cadw swydd llawn amser gyda thri o blant ac felly ddim yn gallu parhau i dalu’r morgais. Yr unig beth roeddem yn ei ystyried oedd sut i gefnogi ein mab i gyrraedd ei llawn botensial.

autism and positive parenting

Parhaom gyda’r cynllun yma am ychydig flynyddoedd, nes i ni gael cyfle i fynychu digwyddiad un diwrnod. Yn y digwyddiad yma, roedd dyn ifanc gydag awtistiaeth yn siarad am ei fywyd. Bydda’r araith yma yn newid ein rhagolwg o fywyd yn gyfan gwbl.

Gwelsom y goleuni

Cychwynnodd wrth siarad am pa mor anodd oedd blynyddoedd ei arddegau. Roedd yn cael brwydron mawr yn yr ysgol a gartref, ac roedd ei iechyd meddwl yn aml yn dioddef o ganlyn hyn. Roedd y tebygrwydd yn ein taro a dechreuom wylo wrth sylweddoli hyn.

Yna aeth ymlaen i siarad am ei fywyd fel oedolyn. Siaradodd am gael gwaith fel newyddiadurwr, symud i fflat ei hun, darganfod heriau newydd i’w goresgyn. Ac yn sydyn, gwelsom y goleuni. Sylweddolom ein bod wedi bod yn edrych ar ein mab a’i gyflwr mewn ffordd gwbl groes. Cyn hynny teimlai fel bod ei awtistiaeth yn broblem oedd yn rhy anodd ei oresgyn. Ond bellach roeddem yn gweld pethau’n wahanol.

Mae ein mab yn awtistig. Bydd yn awtistig am byth. Mae wedi bod yn awtistig erioed. A bydd yn cael trafferth gyda rhai agweddau o’i fywyd. Ond, gyda’r gefnogaeth gywir, gallai fyw ei fywyd yn annibynnol.

thumbnail-2

Ein dyfodol newydd

O’r funud honno dechreuom gynllunio beth roedd angen i ni ei wneud i’w gefnogi. Anogwyd ef i ymuno mewn grwpiau a’i helpu i ddatblygu diddordebau fydda’n datblygu ei sgiliau cymdeithasol. O ganlyn hyn gofynnodd i gael gwneud y Wobr Dug Caeredin. Ar ôl llawer o ddadlau os gallai ymdopi neu beidio, cefnogom ef i wneud ei Wobr Efydd.

Aeth ar wersyll preswyl eraill, rhai gyda’r Clwb Ieuenctid ond hefyd gyda’r Clwb Rotari, roedd yr ysgol wedi’i gyfeirio i wneud Cwrs Arweinyddiaeth Ifanc. Cofrestrodd ar gyfer Wobr Aur Dug Caeredin ac fel rhan o hyn roedd rhaid iddo ganŵio llynnoedd Yr Alban! Ar y noson gyntaf ffoniodd gartref yn crio eisiau mynd adref, ond ar ôl siarad gydag ef a’i dawelu, llwyddodd i gwblhau’r wythnos a phasio ei Wobr Aur.

Penderfynom feddwl am yr anawsterau fel heriau yn hytrach nag rhwystrau ac, os yn eu hystyried fel hyn, roedd yn gallu’u goresgyn.

autism and positive parenting

Symud Ymlaen

Cychwynnodd ein mab yn y brifysgol yn fis Medi 2016. Cofrestrodd ar gwrs Mathemateg a Chyfrifiaduron ble bydd yn astudio am 4 mlynedd gyda blwyddyn ychwanegol yn y diwydiant. Am y flwyddyn ddiwethaf mae wedi bod yn rheoli cyllid sydd wedi ei osod iddo ac wedi bod yn siopa ac yn coginio bwyd ei hun (sy’n gallu bod yn debyg iawn ond mae wedi rhoi tro ar bethau newydd fel ‘toad in the hole‘ gyda llwyddiant).

Mae’n byw mewn Neuaddau Preswyl ble mae angen parhau i reoli cyllid a datblygu ei sgiliau byw’n annibynnol ymhellach. Mae mewn prifysgol sydd yn eithaf agos, felly os oes unrhyw broblemau mae’r rhain yn gallu cael eu cefnogi a’u datrys yn eithaf hawdd ac yn sydyn.

Peidiwch byth a cholli gobaith

Dwi’n meddwl mai dyma’r neges dwi’n ceisio ei gyfleu yn yr erthygl yma, ‘Peidiwch byth a cholli gobaith’. Nid bydd pob plentyn gydag awtistiaeth yn mynd i’r brifysgol, bydd rhai angen lot fawr o gefnogaeth am byth, ond mae yna obaith y gallent gyrraedd eu llawn botensial. Os ydych chi angen ysbrydoliaeth bellach, dwi’n erfyn arnoch chi i ddarllen am Temple Grandin, Wenn Lawson, Ros Blackburn a Dean Beadle – i enwi rhai pobl ysbrydoledig iawn.

Ac yn fwy na dim, cynlluniwch ar gyfer dyfodol eich plentyn gyda gobaith yn eich calon.


Gobeithiwn fod yr erthygl gwadd yma wedi rhoi mewnwelediad i chi am sut beth yw magu plentyn awtistig. Os oes gennych chi awgrymiadau i’w hychwanegu yna defnyddiwch yr adran sylwadau isod.

Hoffi’r erthygl yma? Darllenwch fwy:

Holi ac Ateb: Magu Plentyn Awtistig

helplinegraphic-cy

Os hoffech ddarganfod pa wasanaethau sydd ar gael i chi a’ch plentyn yn eich ardal neu os hoffech sgwrsio am faterion teuluol yn gyffredinol, cysylltwch â llinell gymorth PwyntTeulu Cymru.

  • Ffôn: 0300 222 57 57
  • Neges Testun: 07860 052 905
  • Neges wib (gweler brig y dudalen)

Rydym yn agored 6pm – 10pm Llun i Iau a 10am – 2pm Gwener a Sadwrn.


Rhannwch hwn