Cyfryngau Cymdeithasol a Chadw Plant yn Ddiogel



Addysg Cyngor Teulu a Magu Plant Technoleg | gan | Jan 31st 2017

Clo allweddellau - Cadw Plant yn Ddiogel - Cyfryngau Cymdeithasol

Mae dydd Mawrth nesaf, 7fed Chwefror, yn Diwrnod Defnyddio’r Rhyngrwyd Yn Fwy Diogel 2017. I nodi’r achlysur rydym yn edrych ar faterion sydd yn poeni rhieni, neu bethau dylech chi fod yn meddwl amdanynt, pan ddaw at y plant yn eich gofal a’u gweithgareddau ar-lein.

Mae yna sawl peth i’w ystyried wrth feddwl am y rhyngrwyd ac mae’n anodd gwybod beth yw’r cyngor gorau, felly penderfynom ofyn i’r South West Grid for Learning (SWGfL) sydd yn arbenigwyr ar ddiogelwch ar-lein, i ysgrifennu blog gwadd ar gyfer PwyntTeulu.cymru.

Mae siarad yn beth da:Cyfryngau Cymdeithasol – Canllaw i Gadw Plant yn Ddiogel

Newydd groesawu 2017 i’n nghartrefi ydym ni, ac rydym yn clywed straeon am y rhyngrwyd yn barod fydda’n gwneud i unrhyw riant ddymuno ei fod yn diflannu am byth. Gyda Diwrnod Rhyngrwyd Ddiogelach 2017 yn digwydd ar 7fed Chwefror, mae gennym awgrymiadau i rieni, gofalwyr a gweithwyr proffesiynol sy’n gweithio gyda phobl ifanc, fydd yn helpu nhw i ddeall ac i gefnogi plant yn yr oes ddigidol yma.

Eleni rydym wedi clywed Comisiynydd Plant Lloegr yn dweud bod pobl ifanc yn gorfod ymdopi eu hunain ar-lein, tra aeth neges Facebook un rhiant yn firaol yn ddiweddar wrth iddo ddarganfod bod ei ferch 8 oed wedi bod yn derbyn negeseuon o natur rywiol gan ddyn diarth trwy Musical.ly.

Yn ffodus iawn, yn yr esiampl yma, daeth y rhiant i wybod am hyn mewn digon o amser a gwneud y peth cywir wrth adrodd y digwyddiad i’r heddlu a rhybuddio rhieni eraill.

Yn y newyddion yn ddiweddar hefyd roedd y ffilm effeithiol gan Heddlu Swydd Gaerlŷr, ‘Kayleigh’s Love Story‘ (rhybudd: efallai bydd y fideo yma yn cynhyrfu rhai gwylwyr), sydd yn rhoi rhybudd brawychus am beryglon plant yn sgwrsio gyda phobl nad ydynt yn adnabod ar-lein. Cafodd y ffilm ei greu gyda chefnogaeth teulu Kayleigh, ac fel rhan o ymgyrch aml-asiantaeth i fynd i’r afael ar ecsploetiaeth rywiol plant yn ardal Sir Gaerlŷr, CEASE (Ymrwymiad i Ddileu Camdriniaeth ac Ecsploetiaeth Rywiol).

Mae gwylio’r ffilm yn anodd a bydd yn gwneud i chi boeni am ba mor sydyn a hawdd gallai rhywun dieithr gychwyn perthynas gyda phlentyn.

Ond cyn i chi ruthro a’u rhybuddio i beidio sgwrsio gydag unrhyw un ar-lein, mae angen i chi feddwl bod dros 25% o berthnasau newydd oedolion yn y DU (27% yn ein swyddfa ni) yn cychwyn ar apiau neu wefannau dêts.

Wrth gwrs, mae’n bwysig bod pobl ifanc yn bod yn ofalus wrth sgwrsio ar-lein, ond yn ogystal â hyn mae angen i’r neges adlewyrchu tueddiadau cymdeithas. Mae pobl ifanc yn cael eu magu mewn byd o gemau ac apiau, gyda’r rhai mwyaf llwyddiannus – Snapchat, Instagram, Movie Star Planet, Dub Smash i enwi rhai – yn cynnwys ffwythiant neges breifat. Mae’n gwbl afrealistig disgwyl i bobl ifanc beidio bod yn chwilfrydig ac eisiau sgwrsio gyda phobl ddiarth yn yr un ffordd ag y mae cenhedlaeth eu rhieni.

I riant, mae ‘Kayleigh’s Love Story’ yn cynhyrfu’r emosiynau gyddfol sydd yn dweud wrthym afael yn dynn yn ein plant a chadw golwg arnynt drwy’r adeg. Ond mae hefyd yn codi sawl cwestiwn pwysig: Beth ydw i’n gallu gwneud? Pwy sydd yn gallu helpu? Sut ydw i’n siarad â’m mhlentyn am hyn? Sut ydw i’n gwybod os oes problem?

Cadw pobl ifanc yn ddiogel wrth iddynt sgwrsio ar-lein

Mae llawer o gyngor defnyddiol ar gael ar wefan UKSIC, ond dyma’n awgrymiadau gorau:

  • Cael sgwrs

Mae amser yn symud yn ei flaen, ond siarad am ymddygiad ydy’r ffordd orau i ymateb i unrhyw bryderon sydd gennych chi. Siaradwch â nhw am eich pryderon a gofyn iddynt i ddangos i chi’r pethau maent yn eu gwneud ar-lein i dawelu’ch meddwl.

  • Edrychwch am arwyddion a chyfleoedd i ymyrryd

Mae ‘Kayleigh’s Love Story’ yn amlygu’r arfer cyson a pharhaus yn y cysylltiad gyda hi. Os yw’n ymddangos fel bod plentyn yn sownd i’w ffôn ac rydych chi’n poeni bod hysbysiadau neges newydd yn ymyrryd ar fywyd bob dydd, mae’n bryd i chi gael sgwrs â nhw am y peth.

Defnyddiwch y cyfleoedd yma i drafod y gwahaniaeth rhwng perthynas iach ac un sydd ddim yn iach i helpu amlygu unrhyw beryglon posib.

  • Gwrandewch ar eich amheuon

Os oes gennych chi bryderon, gwnewch rywbeth nawr. Mae lle ac amser am graffter ac ymresymu, ond nid os yw’n fater o ddiogelwch pobl ifanc.

  • Canolbwyntiwch ar yr ymddygiad nid y dechnoleg

Yn aml mae’r genhedlaeth hŷn yn osgoi siarad am ymddygiad ar-lein am nad ydynt eisiau dangos diffyg ymwybyddiaeth am y llwyfannau gwahanol. Y peth allweddol ydy’r profiad bywyd sydd gan oedolion, sydd yn llawer mwy gwerthfawr nag unrhyw ddatrysiad technolegol.

Mae canolbwyntio ar ymddygiad yn caniatáu i chi, fel oedolyn, i feddwl am eich profiadau chi i roi’r gefnogaeth sydd ei angen ar y person ifanc.

Fel dywedodd Ken Corish, cyfarwyddwr Diogelwch Ar-lein y South West Grid for Learning (SWGfL), yn y blog yma:

“Nid yw ein plant yn cael eu geni’n arbenigwyr bywyd ar-lein. Efallai bod ganddynt affinedd tuag at dechnoleg ond plant ydynt ar ddiwedd y dydd, gyda’r holl amhrofiad a diniweidrwydd. Ein swydd ni ydy cefnogi’r pethau yma, ym mha bynnag agwedd o’u bywyd mae hyn yn digwydd.”

  • Ymchwiliwch

Nid oes disgwyl i oedolion ddeall pob agwedd o bob gêm, app neu wefan er mwyn amddiffyn pobl ifanc. Ond wrth ddysgu’r hanfodion ohonynt, gallech chi fod â gwell dealltwriaeth o’r peryglon posib.

Mae gan y mwyafrif o apiau ffwythiant negeseuo preifat sydd fel arfer yn cynnwys gosodiadau preifatrwydd. Mae posib newid y rhain fel nad all pobl ddiarth yrru neges. Ond efallai na fydd plentyn 8 oed, sydd eisiau hwyl yn unig, yn meddwl am hynny.

  • Goruchwilio

Meddyliwch am yr oesoedd tywyll – os bydda’ch plentyn 8 oed yn mynd i’r siop Blockbuster gyda chi a dewis rhentu ffilm 12a, ond nad oeddech chi’n sylwi ei fod yn 12, ni fyddech chi’n flin gyda’r chwaraewr DVD/fideo (yn dibynnu ar eich oedran) am chwarae’r ffilm. Efallai byddech chi wedi gadael iddynt ei wylio, gyda chi yno i roi dwylo dros eu llygaid a chlustiau os oes golygfa frawychus.

Mae cyfryngau cymdeithasol yn debyg iawn, mae angen goruchwilio pobl ifanc ac mae angen i rieni fod yn ymwybodol o’r pethau mae’r plant yn gwneud.

Mae’r mwyafrif o apiau ar y farchnad i blant 13 oed neu hŷn. Mae deddfwriaeth America “COPPA” yn ei wneud yn anghyfreithlon i apiau sy’n cael eu gwesteio yn America (sef y mwyafrif) i gadw data neu’n hysbysebu i blant dan 13. Ond nid yw’n anghyfreithlon i rywun dan 13 greu cyfrif, ond gall erlyn y cwmni os ydynt yn caniatáu i un fodoli yn fwriadol.

Mae’n deg dweud bod angen gwella cryfder y rheolyddion gwiriad oedran yn y diwydiant, gall unrhyw un roi dyddiad geni ffug a chreu cyfrif, ond mae gan rieni swydd i chwarae hefyd.

Wedi dweud hyn, un o’r pethau pwysicaf a grymusol gall unrhyw riant neu aelod o’r gweithlu plant ei wneud, ydy sefydlu perthynas agored a tryloyw gyda phlentyn, un lle maent yn teimlo fel y gallant siarad yn agored â chi.

Os yw’ch plentyn eisiau dweud wrthych chi bod rhywun yn bod yn od ar-lein neu os ydynt yn teimlo’n anghyffyrddus gyda rhywbeth, yna rydych chi wedi llwyddo yn eich gwaith.

Cyhoeddwyd yr erthygl yma am y tro cyntaf yng nghylchgrawn yr SWGfL ar 17 Ionawr 2017.

Pwy ydy’r SWGfL? Maent yn darparu cynnyrch, gwasanaethau a datrysiadau yn benodol i sefydliadau addysgol yn y DU. Yng Nghymru maent yn gweithio gyda Llywodraeth Cymru i godi safonau e-Ddiogelwch mewn ysgolion. Maent yn cynnal y Llinell Gymorth Diogelwch Ar-lein i Weithwyr Proffesiynol, yn cydlynu Canolfan Rhyngrwyd Ddiogelach y DU a hefyd yn gyfrifol am gydlynu Diwrnod Defnyddio’r Rhyngrwyd Yn Fwy Diogel. Mae’r blog gwadd yma wedi cael ei ysgrifennu gan weithwyr y llinell gymorth, gwasanaeth cyfrinachol am ddim sydd yn cefnogi unrhyw weithiwr proffesiynol sy’n gweithio gyda phlant a phobl ifanc yn y DU. Gallant helpu gydag unrhyw faterion ar-lein sy’n ymwneud â phlant neu’r gweithwyr proffesiynol eu hunain gan gynnwys enw da ar-lein, seiberfwlio, camddefnydd cyfryngau cymdeithasol, secstio a llawer mwy.


Gall gysylltu â’r Llinell Gymorth Diogelwch Ar-lein i Weithwyr Proffesiynol ar e-bost helpline@saferinternet.org.uk neu galwch 0344 381 4772 rhwng 10 a 4 yn ystod diwrnodau’r wythnos (gwasanaeth Saesneg yn unig).

 

 

Llinell gymorth gwybodaeth, cyngor ac eiriolaeth o blant a phobl ifanc hyd at 25 oed yng Nghymru. Os ydynt yn poeni am unrhyw beth yna gallant alw Meic am ddim ar 080880 23456, gyrru neges testun ar 84001 neu sgwrsiwch ar-lein yma. Agored 8am i hanner nos bob dydd.

 

Llinell Gymorth PwyntTeulu

Os ydych chi’n teimlo’r angen i siarad â rhywun am y mater yma neu unrhyw broblemau eraill sy’n cael effaith ar eich teulu yna galwch ein cynghorwyr ar linell gymorth PwyntTeulu Cymru. Mae’r llinell gymorth yn agored 9-5 dydd Llun i ddydd Gwener. Gallant helpu chi i ddod o hyd i sefydliadau fydd yn gallu helpu.


Os oeddech chi’n hoff o’r erthygl yma mae yna lawer mwy o erthyglau yn ein hadran Cylchgrawn. Dyma rai ohonynt:

Seiber-fwlio a Diogelwch Ar-lein

Rhannu’r Baich… Mae Gan Fy Merch Obsesiwn Gemau Fideo

Cadw Plant yn Ddiogel Ar-lein â’u Dyfeisiau Newydd

 

 


Rhannwch hwn