Anhwylderau Bwyta a Sut i Helpu



Cyngor Teulu a Magu Plant Iechyd | gan | Feb 27th 2017

pwyso a mesur - Anhwylderau Bwyta a Sut i HelpuPoeni am arferion bwyta eich plentyn? Mae’n Wythnos Ymwybyddiaeth Anhwylderau Bwyta felly rydym yn edrych ar y gwahanol anhwylderau, beth i gadw llygaid allan amdano a sut gallech chi helpu.

Ydych chi’n poeni am rywun rydych chi’n adnabod? Nid chi yw’r unig un. Yn ôl arolwg yn 2015 gan yr elusen anhwylderau bwyta Beat. Mae dros 725,000 o bobl yn y DU yn dioddef gydag anhwylder bwyta.

Mae’r Gwasanaeth Iechyd Genedlaethol yn dweud bod anhwylder bwyta yn “agwedd annormal tuag at fwyd sydd yn achosi rhywun i newid eu harferion bwyta a’u hymddygiad.”

Anhwylderau Bwyta Gwahanol

  • Anorecsia Nerfosa
    Mae’n cael ei adnabod yn fwy syml fel Anorecsia. Pan fydd rhywun yn llwgu eu corff o fwyd neu’n gwneud gormod o ymarfer corff i golli pwysau.
  • Bwlimia
    Cyflwr ble mae rhywun yn gwneud eu hunain yn sâl neu ‘garthu’ ar ôl bwyta. Yn aml mae pobl gyda bwlimia yn gorfwyta cyn gwneud eu hunain yn sâl.
  • Anhwylder Gorfwyta (BDE)
    Cyflwr ble bydd person yn bwyta swm gormodol o fwyd dros gyfnod byr o amser. Gall arwain at roi pwysau ymlaen a gordewdra mewn achosion eithafol.
  • Anhwylder Bwyta Amhenodol (EDNOS)
    Pan fydd arferion bwyta rhywun ddim yn ffitio’n dwt i mewn i un o’r tri chyflwr uchod maent yn cael eu gosod yn y categori yma.

Stereoteipiau

Mae yna lawer o stereoteipio a chamsyniadau am anhwylderau bwyta sydd ddim yn helpu. Mae’n bwysig cofio bod pobl o unrhyw oedran, diwylliant a hunaniaeth rhyw yn gallu dioddef o anhwylder bwyta.

Syniad cyffredin ydy mai merched sydd yn dioddef o anhwylderau bwyta. Ond mae mwy o sylw wedi bod yn ddiweddar i ddynion sydd yn dioddef hefyd. Mae Mengetedstoo.co.uk yn cynnig cefnogaeth benodol i fechgyn sy’n dioddef o anhwylder bwyta neu eu gofalwyr.

Pam bod pobl yn dioddef gydag anhwylderau bwyta?

Mae gweld delweddau perffaith mewn cylchgronau, teledu a ffilmiau yn chwarae rhan fawr, ond gall ffactorau eraill gyfrannu tuag at ymddygiad fel hyn hefyd. Yn aml gallant ddatblygu o ganlyn materion dyfnach sydd gan rywun.

Sut mae adnabod os yw rhywun yn dioddef o anhwylder bwyta?

Efallai byddech yn sylwi ar y newidiadau canlynol mewn ymddygiad:

  • Diflannu ar ôl bwyta
  • Bod yn gyfrinachol am fwyta neu’n ei osgoi
  • Cyfri calorïau yn obsesiynol
  • Colli neu roi pwysau ymlaen yn sydyn
  • Gwneud esgusodion i fethu prydau
  • Ymddangos yn encilgar, yn isel ac/neu’n groendenau
  • Wedi blino’n ormodol
  • Cadw’n heini yn aml – yn pryderu ac yn isel os nad ellir
  • Tystiolaeth eu bod yn gwneud eu hunain yn sâl ar ôl bwyta (gwynt drwg, staenio dannedd, adlifiad asid)
  • Gorfwyta pan ddaw at fwydydd penodol neu ar gyfnodau penodol o’r dydd.
  • Pwyso’n aml

Sut i gynnig cefnogaeth?

Cychwyn sgwrs yw’r ffordd gorau i gychwyn. Gall fod sawl rheswm am newid yn eu harferion bwyta sy’n egluro’r newid mewn pwysau. Efallai byddant yn amddiffynnol ac yn gwadu unrhyw faterion gan nad ydynt yn barod i wynebu ymddygiad eu hunain. Byddwch yn barod – gall fod yn sgwrs anodd i chi!

Mae gwefan Beat yn cynnig cyngor gwych am Sut i Siarad â Rhywun Gydag Anhwylder Bwyta neu Sut i Ddweud Wrth Rywun Bod Gennych Chi Anhwylder Bwyta.

Efallai nad yw’n syniad da i roi pwysau ar rywun i newid eu hymddygiad. Mae gwrando ar eu pryderon heb farnu a bod yn gefnogol yn gallu bod yn ffordd well. Mae siarad gyda’ch meddyg teulu yn le da i gychwyn. Os nad ydynt yn fodlon siarad â’r meddyg yna mae yna sefydliadau eraill gall helpu.

Mae Beat yn elusen Brydeinig sydd yn darparu cefnogaeth a gwybodaeth i ddioddefwyr a’u teulu neu ffrindiau. Mae’r gwasanaeth yn rhedeg llinell ieuenctid i bobl ifanc hyd at 18 oed ar 0808 801 0711 a llinell gymorth i oedolion ar 0808 801 0677. Bydd llinell gymorth yr oedolion hefyd yn cynnig cyngor a chefnogaeth i rieni.

Os nad yw anhwylder bwyta yn cael ei drin, gallant fod yn farwol, felly mae’n bwysig chwilio am help. Gall triniaeth gynnwys meddyginiaeth a therapi siarad. Bydd yn ddibynnol ar bob achos a’r ardal lle rydych chi’n byw. Mae gan GIG wybodaeth am y therapïau a’r gwasanaethau sydd ar gael yn eich ardal chi.

Llinell Gymorth PwyntTeulu

Os ydych chi’n teimlo’r angen i siarad â rhywun am y mater yma neu unrhyw broblemau eraill sy’n cael effaith ar eich teulu yna galwch ein cynghorwyr ar linell gymorth PwyntTeulu Cymru. Mae’r llinell gymorth yn agored 9-5 dydd Llun i ddydd Gwener. Gallant helpu chi i ddod o hyd i sefydliadau fydd yn gallu helpu.

Os oeddech chi’n hoff o’r erthygl yma mae yna lawer mwy o erthyglau yn ein hadran Cylchgrawn. Dyma rai ohonynt:

Diwrnod Iechyd Meddwl y Byd: Ffeithiau a Help

Naw Ffordd i Ddathlu Diwrnod y Llyfr 20

Gaeaf Hir: Straen, Iselder a Chadw’n Iach


Rhannwch hwn